10 lat temu, 21 stycznia 1995 r., powstało Europejskie Towarzystwo Laryngologiczne (European Laryngological Society – ELS). Inicjatorami założenia Towarzystwa byli profesorowie: Marc Remacle (gospodarz zebrania założycielskiego w Brukseli 21 stycznia 1995), Oskar Kleinsasser i Italo Serafini. Pomysł zjednoczenia europejskich specjalistów chorób krtani w jednym towarzystwie przedstawił rok wcześniej prof. Kleinsasser podczas międzynarodowego sympozjum na temat raka krtani w Vittorio Veneto we Włoszech.

Celem Towarzystwa jest integracja tych europejskich otolaryngologów (i lekarzy innych specjalności), których zainteresowania naukowe skupiają się na różnych aspektach fizjologii i patologii krtani. Działalność Towarzystwa polega przede wszystkim na organizowanych co dwa lata spotkaniach członków podczas kolejnych kongresów (odbyło się ich dotychczas pięć) oraz – w latach pomiędzy kongresami – na różnego rodzaju warsztatach.

Pierwszy, inauguracyjny kongres ELS odbył się we wrześniu 1996 r. w Marburgu, w Niemczech, w salach Uniwersytetu Filipa, a jego gospodarzem był prof. Oskar Kleinsasser. W liście powitalnym do uczestników napisał.: Laryngologia w Europie od dawna była reprezentowana przez narodowe i regionalne towarzystwa ORL. W efekcie tematyka krtaniowa była omawiana i dyskutowana często marginalnie na różnych konferencjach naukowych. Jednakże w Europie laryngologia, jeden z filarów naszej specjalności, powinna być lepiej reprezentowana”. W kongresie w Marburgu uczestniczyło 120 lekarzy z Europy oraz goście z USA. Przedstawili oni 92 doniesienia omawiające następujące zagadnienia: łagodne choroby i guzy krtani, stany przedrakowe, geneza i biologia nowotworów krtani, rak krtani, anatomia, histopatologia, obrazowanie, zwężenia i porażenia krtani. Materiały naukowe konferencji opublikowano w wydawnictwie pt. „Postępy w laryngologii w Europie” (Elevier, 1997, red. O. Kleinsasser, H. Glanz, J. Olofsson), w którym znalazły się doniesienia polskie z ośrodków w Poznaniu, Lublinie i Gdańsku. Na zakończenie kongresu odbyło się pierwsze walne zebranie ELS, na którym wybrano władze Towarzystwa: O. Kleinsasser (prezydent honorowy), I. Serafini (prezydent), B. Luboinski (prezydent elekt), J. Olofsson (wiceprezydent), M. Remacle (sekretarz). Prof. Z. Szmeja został członkiem Rady Naukowej. Wkrótce po zakończeniu pierwszego kongresu „European Archives of Oto-Rhino-Laryngology” stało się oficjalnym periodykiem ELS.

Drugi kongres odbył się we wrześniu 1998 r. w Rzymie, a jego gospodarzem był prezydent Towarzystwa, prof. Italo Serafini. Kongres zgromadził ponad 300 uczestników z Europy, przybyli również goście z USA: profesorowie De Santo i Kirchner. Jedną z liczniejszych grup stanowili Polacy (z Bydgoszczy, Gdańska, Katowic, Lublina, Poznania, Wrocławia i Zabrza), którzy przedstawili 19 doniesień. Tematyka kongresu była następująca: laryngektomie częściowe – stan obecny, patologia i biologia chorób krtani, skojarzone leczenie raka krtani, zaburzenia głosu, obrazowanie, porażenia krtani. Powołano komitety do opracowania europejskiej klasyfikacji chordektomii endoskopowych, nomenklatury fonochirurgicznej, propozycji oceny głosu. Niewątpliwą atrakcją kongresu była jego lokalizacja – pomieszczenia Uniwersytetu Watykańskiego (Pontificia Universita Urbaniana) oraz uroczystość otwarcia, którą uświetnił występ orkiestry reprezentacyjnej rzymskiego garnizonu policji. Na zakończenie wybrano prof. Bernarda Luboinskiego prezydentem Towarzystwa.

Miejscem trzeciego kongresu, który odbył się w czerwcu 2000 r., był hotel Intercontinental w Paryżu, a gospodarzem – prof. B. Luboinski. Uczestniczyło około 350 osób z całej Europy. Tematykę kongresu zdominowało zagadnienie jakości życia po chirurgicznym leczeniu raka krtani, zarówno w odniesieniu do laryngektomii całkowitej, jak i zabiegów częściowych, w tym zabiegów wewnątrzkrtaniowych laserowych. Komitet nomenklaturowy  (prof. M. Remacle) przedstawił propozycję klasyfikacji laserowych chordektomii endoskopowych, wyróżniającą pięć typów tego zabiegu. Inne tematy kongresu to obiektywna ocena głosu, zaburzenia połykania, zaburzenia neurologiczne krtani. Kongres odbywał się wspólnie z obradami Francuskiego Towarzystwa ORL i Chirurgii Głowy i Szyi, a ponadto zaproszono przedstawicieli Europejskiej Grupy Laryngektomii Częściowych (EGFL). W kongresie paryskim uczestniczyli polscy laryngolodzy (z Bydgoszczy, Poznania, Zabrza, Lublina, Wrocławia i Gdańska), którzy przedstawili 15 referatów i plakatów. Wybrano nowego prezydenta Towarzystwa, którym zosta. prof. Jan Olofsson. Prof. W. Szyfter został członkiem Rady Naukowej (w miejsce prof. Z. Szmei).

Zgodnie z tradycją Towarzystwa czwarty kongres powinien odbyć się w Bergen, w Norwegii. Jednakże w obawie przed zbyt wysokimi kosztami kongresu, co ograniczyłoby liczbę uczestników, odbył się on we wrześniu 2002 r. w Brukseli pod przewodnictwem profesorów Jana Olofssona i Marca Remacle‘a. Miejscem obrad były sale Wydziału Lekarskiego Katolickiego Uniwersytetu Louvain w Brukseli. Zakres tematyczny był bardzo szeroki, łącznie z sympozjami satelitarnymi i posiedzeniem EGFL. W kongresie uczestniczyło około 200 lekarzy z Europy oraz z USA, Kolumbii, Australii, Chin i Egiptu. Polacy (reprezentujący ośrodki w Białymstoku, Zabrzu, Gdańsku, Poznaniu i Wrocławiu) przedstawili 12 doniesień. W czasie kongresu odbyło się kilka ciekawych paneli dyskusyjnych oraz wykładów na zaproszenie. Kolejnym prezydentem ELS został wybrany prof. Mario Andrea z Lizbony.

Piąty kongres Towarzystwa odbył się w Lizbonie w lipcu 2004 r. pod przewodnictwem prof. Andrei. Tematyka obrad obejmowała wszystkie zagadnienia dotyczące chorób krtani, od łagodnych zmian strun głosowych do nowotworów złośliwych. Omawiano m.in. epidemiologię raka krtani w Europie, Ameryce Północnej i Południowej, niektórych krajach Afryki i Dalekiego Wschodu. Dużym powodzeniem wśród uczestników cieszyły się panele dyskusyjne, skupiające najwybitniejszych europejskich specjalistów. Ich tematyka to m.in.: choroba refluksowa, chirurgia głosu u dzieci, endoskopowe leczenie raka krtani (głośni i nagłośni), brodawczaki krtani – ocena i leczenie, fonochirurgia, obrazowanie w chorobach krtani. Odbyło się także kilka sesji instruktażowych, jedna z ciekawszych była poświęcona endoskopii kontaktowej krtani (prof. M. Andrea). W kongresie uczestniczyło tym razem niewielu Polaków (z Gdańska, Zabrza, Warszawy, Wrocławia); przedstawili oni 5 doniesień. Kongres, chociaż odbywał się w bardzo swobodnej atmosferze, był perfekcyjnie przygotowany, a w pamięci uczestników pozostanie nie tylko z powodu wydarzeń naukowych, ale przede wszystkim ze względu na spotkania towarzyskie, które organizowano każdego wieczoru. Szczególnie zapamiętaliśmy koncert pieśni fado w wykonaniu portugalskiego lidera tej muzyki, Camane. Prezydentem ELS na kolejne dwa lata wybrano prof. Patricka Bradleya z Nottigham.

Oprócz kongresów Towarzystwo organizowało jednodniowe warsztaty dotyczące bardzo wąskich tematów, np. fonochirurgii (w Grazu) czy leczenia raka w stadium T1 (w Paryżu).

Europejskie Towarzystwo Laryngologiczne po 10 latach istnienia jest prężnie działającą organizacją naukową, której główną ideą jest integracja europejskich specjalistów chorób krtani. Na podkreślenie zasługuje fakt, że ELS bardzo przychylnie patrzy na udział kolegów z krajów, które dopiero niedawno stały się członkami Unii Europejskiej. Stwarza to nieograniczone możliwości prezentacji dorobku naukowego, kontaktów towarzyskich i zawodowych oraz udziału w życiu Towarzystwa laryngologom m.in. z Polski, którzy liczną grupą uczestniczą w kongresach i warsztatach ELS. Jak w każdej organizacji naukowej, tak i w Europejskim Towarzystwie Laryngologicznym działalność opiera się na aktywności grupy osób. WELS są to profesorowie Marc Remacle (sekretarz od początku istnienia Towarzystwa, animator wielu pomysłów organizacyjnych i administrator biura Towarzystwa, a jednocześnie życzliwy wszystkim człowiek), Jan Olofsson, niekwestionowany autorytet naukowy, Patrick Bradley, Hiltrud Glanz, Bernard Luboinski, Mario Andrea, Hans Eckel, Gyorgy Lichtenberger i wielu innych, wśród nich prof. Z. Szmeja. Wszystkie dotychczasowe kongresy miały wysoki poziom merytoryczny i odbywały się w atmosferze sprzyjającej wymianie doświadczeń zawodowych, ale przede wszystkim pozwalającej na nawiązywanie nowych znajomości i przyjaźni. Dzięki dobrodziejstwu internetu członkowie Towarzystwa są na bieżąco informowani o ważnych wydarzeniach i spotkaniach naukowych. W bieżącym roku składka członkowska wynosi 105
euro, w tym mieści się prenumerata „European Archives of Oto-Rhino-Laryngology”.

prof. dr hab. med. Czesław Stankiewicz*,
dr med. Bożena Kowalska*, dr hab. med. Maciej Misiołek***
Katedra i Klinika Otolaryngologii AM w Gdańsku
Kierownik: prof. dr hab. med. Czesław Stankiewicz
**II Katedra i Klinika Otolaryngologii ŚAM w Zabrzu
Kierownik: prof. dr hab. med. Grzegorz Namysłowski